Emekli Maoriler Rahatsız
'He huanga ki Matiti
He tama ki Tokerau'
'Kışın akraba olan,sonbaharda oğul oluverir.' şeklinde tercüme edilebilecek Maori atasözü 'kışın tohum ekme mevsimi boyunca sadece uzak akraba olan adam,sonbaharda hasat mevsiminde birdenbire oğul oluverir.' demek istemektedir.
Çeyrek asırdır sultası altında yaşadıkları Muhafazakar Maori Sultanı atalarının izinde gidiyor olsa gerek ki, her kabile şefi seçim mevsiminde emeklilere 'oğul' oluverirken, mevsim sonunda mesafeyi açarak 'uzak bir akraba' haline gelmektedir.
İşin daha ilginci, Moari münevverlerinin aktadıklarına bakılırsa Maori emeklileri Sultan'ın kendilerine 'her sonbahar bir oğul kadar yakın,kışın da bir uzak akraba gibi mesafeli' durmasından pek de şikayetçi değilller.
'Lo' beterinde korusun elbette, daha kötüsü de olabilirdi, maazallo! Komşu kabileler dahil bütün kabileleri kasıp kavuran o melun salgın döneminde kabilenin şifacısının ağzından yarım ağız işittikleri 'yaşlıların yük olduğu' mealinde ki cümleler, onlara avcı-toplayıcı uzak atalarının 'yaşlı kıyımını' anımsatıp ürpertse de, tehlikenin daha 'yakın tehlike' olmaktan uzak olduğu sanrısının rahatlığı ile gevşemişlerdi.
Oysa daha yakın zamanda evsiz kalmış yaşlı bir Maori sığındığı ' waka'da yanarak ölmüş, onlarcası sığınacak bir 'waka' bile bulamadığından açıkta kalmak zorunda kalmış, yine onlarcası bir kaç değersiz deniz kabuğu karşılığında pis, köhne kulubelere sığınmak zorunda kalmıştı.
Artık ne şefler ne de avcılar av etlerini paylaşmaktadır, eti anca 'kurbanda kurbana' görmektedirler, şefler 'deniz kabuklarını' kasalarında istiflerken, yaşlılara çok zorlanarak da olsa fazladan bin 'deniz kabuğu' uygun görmüşlerdi. Neye yetecekti ki fazladan bin 'deniz kabuğu'? Çakmaktaşı, odun,çalı çırpı, kandil yağı, kulubenin kirası derken çölün tozuna karışıp gidecekti hepsi.
Vakti zamanında ' Kışın uzak akraba, sonbahar da ise kendilerine birdenbire oğul oluverenlere ' karşı Haka dansının o malum hareketini yapmış olsalardı, Sultanın her mevsim 'bir oğul' gibi kadirşinas olmak zorunda kalacağını anlamışlardı, ancak geriye kalan bir 'Haka Dansı' bir de kireçlenmiş eklemleri vardı.
Lo : Maoriler de Tanrı
Waka : Maori kanosu
Yaşlı Kıyımı : Avcı-toplayıcı ilkel topluluklar göçebe olduklarından,rahatça taşınıp hareket etmelerini engelleyen yaşlı nüfusu kontrol etmek için yaşlı kıyımı yaptıkları iddia edilir.

Yorumlar
Yorum Gönder